Тохсунньу 27 күнүгэр Ленинград куорат блокадаттан босхоломмута, алдьархайдаах кытаанах күннэри - ыйдары туораабыта 80 сыла буолар. Гитлерга Ленинграды сэриилээн ылыы олус суолталааҕа. Хотугу киин куораты хаста да ыла сатаан баран, өстөөх куораты төгүрүйбүтэ уонна кытаанах уобуруччуга ылбыта. Ол 1941 сыл балаҕан ыйын 8 күнүгэр буолбута. Бородуукта ыскылааттара барыта үлтүрүтүллүбүтэ уонна уматыллыбыттара. Куорат аһыыр аһа уонна эмэ - томо суох хаалбыта, ол эрээри бэриммэтэҕэ.Ленинградка ыарахан олох салҕанан барбыта. Бастаан хас биирдии киһиэхэ 250, онтон 125 кыраам килиэп күҥҥэ көрүллэрэ. Дьон аччыктааһына саҕаламмыта, иттээрилэр дьиэ тэрилин оттоллоро, салаасканан Нева өрүскэ уу баһа киирэллэрэ.

Улаханныын, оҕолуун бары эрэйи - муҥу көрбүттэрэ.

Кэлин үөрэнээччи Таня Савичева күннүгэ булуллубута. Онно кини суруйбут:"Эбэбит өллө, ийэбит өллө...соҕотох Таня хаалла". Улахан дьиэ кэргэн туһунан тоҕус дьулаан суруйуулар. Кэлин бу күннүк фашистары буруйдуур Нюрнбергдааҕы суукка буруйу оҥоруу ынырыктаах дакаастабылын быһыытынан туттуллубута.

Төгүрүктээһин 900 күн устата салҕаммыта. 900 уһун уонна ыарахан күннэр...Кыһын "Олох суолунан" (Ладога өрүс мууһунан) бородуукта тиэммит грзовиктар төгүрүтүллэн олорор куоракка айанныыллара, оттон төннөллөрүгэр аччыктаан иэдэйбит дьону тиэйэн таһаараллара. 

Төгүрүтүллэн олорор куорат иһин кырыктаах кыргыһыылар буолаллара. Ол да буоллар өстөөх Ленинграды кыайан бэриннэрбэтэҕэ. Ленинград иһин кыргыһыыга, сураҕа суох сүппүтү аахпакка туран, 2561 Саха сириттэн барбыт байас өлбүтэ. 225 буойун  "Ленинград куорат көмүскэлин иһин" диэн мэтээллээх төннүбүтэ.

ССРС араас куораттарын үрдүк үөрэхтэриттэн сэриигэ 252 Саха сирин устудьуона ыҥырыллыбыта. Олортон сорохторо Ленинград, Москва ополчениеларыгар суруттарбыттара. Ленингрд блокадатыгар Ленинград театральнай институтуттан 34 саха түбэспитэ. Сэрии буолаатын кытта уолаттар бары ополчениеҕа барбыттара. Кыргыттар бөҕөргөтүү үлэлэригэр кытталлара, кырыыһаларга дьуһуурустубалыыллара, буомбалааһын кэмигэр эмсэҕэлээбит олохтоохторго көмө оҥороллоро. Национальнай курс оҕолорун дойдуларыгар ыытар дьаһал тахсан, тыыннаах хаалбыт аҕыс устудьуон кыыс ыран - дьүдьэйэн, дойдуларыгар Саха сиригэр өр айаннаан тиийбиттэрэ.